Vàng da sơ sinh

Vàng da sơ sinh là tình trạng phổ biến, làm da và mắt bé ngả vàng. NHS: thường vô hại và tự khỏi mà không cần điều trị.

Dấu hiệu - tìm màu vàng ở:

• Lòng trắng của mắt
• Da - thường bắt đầu ở mặt và đầu, rồi có thể lan xuống toàn thân
• Dưới lưỡi hoặc trong má

Cách nhìn cho rõ: màu vàng dễ thấy hơn dưới ánh sáng mạnh hoặc ánh nắng. Ấn nhẹ vào chóp mũi hoặc trán bé cũng làm màu vàng dễ thấy hơn. NHS lưu ý màu vàng khó nhận ra hơn trên da nâu hoặc da đen - điều này cũng liên quan tới trẻ Việt Nam có nước da sẫm hơn: đừng chỉ dựa vào việc "nhìn không thấy vàng lắm".

Diễn tiến thời gian: với hầu hết trẻ bị vàng da, màu vàng rõ nhất khi bé khoảng 3 ngày tuổi, và thường mất khoảng 2 tuần để hết.

Nguyên nhân: gan của trẻ sơ sinh chưa hoạt động tốt ngay, dẫn tới tích tụ một chất thải gọi là bilirubin (bình thường do gan loại bỏ). Sau vài tuần, gan phát triển đầy đủ và bilirubin trở về mức bình thường. Các nguyên nhân khác NHS nêu: hội chứng Gilbert, nhiễm trùng (như rubella), bé khác nhóm máu với mẹ (bệnh tan máu ở thai nhi và trẻ sơ sinh - HDFN), và các vấn đề về chức năng gan. Ở hầu hết trẻ, vàng da không phải dấu hiệu của bệnh khác.

Điều trị:

• Đa số tự khỏi.
• Cho bé bú đều đặn, khoảng 8-12 lần một ngày, giúp bé khỏi nhanh hơn. Nếu bé buồn ngủ, hãy đánh thức bé dậy để bú.
• Nếu cần điều trị, thường là chiếu đèn (phototherapy) - chiếu một loại ánh sáng đặc biệt lên da bé, thường khi bé nằm trong cũi tại bệnh viện; đôi khi gia đình được cấp thiết bị dùng tại nhà. Đa số bé cần khoảng 48 giờ chiếu đèn.
• Hiếm khi, bé cần truyền máu hoặc dùng thuốc qua đường tĩnh mạch - thực hiện tại bệnh viện.

Hãy hỏi nữ hộ sinh hoặc bác sĩ nếu mẹ thấy khó cho bé bú, hoặc không chắc bé bú đủ. Và không tự phơi nắng bé để chữa vàng da - cách điều trị có bằng chứng là chiếu đèn chuyên dụng dưới theo dõi y tế, không phải ánh nắng ngoài trời (vốn có nguy cơ bỏng nắng và hạ/tăng thân nhiệt).