Vitamin K1, cân đo và các chăm sóc thường quy - thứ tự đúng
Nguyên tắc về thứ tự - quan trọng hơn cả danh sách việc: các chăm sóc thường quy chỉ được làm SAU KHI bé đã bú xong bữa bú đầu tiên, sau khoảng 60-90 phút da kề da. Danh sách các việc đó gồm:
- Khám toàn thân.
- Cân, đo chiều dài, đo vòng đầu.
- Chăm sóc rốn và chăm sóc mắt.
- Tiêm vitamin K1.
- Tiêm vắc xin viêm gan B và BCG (phòng lao) theo quy định.
Liều vitamin K1: tiêm bắp 1 mg; liều 0,5 mg cho trẻ có cân nặng dưới 1500 g.
Vì sao mũi tiêm này quan trọng đến mức nằm trong phác đồ quốc gia: trẻ sơ sinh thiếu vitamin K dự trữ, dẫn tới bệnh xuất huyết do thiếu vitamin K - trong đó có xuất huyết não, biến chứng nặng nề nhất. Khi trẻ đã có dấu hiệu chảy máu, hướng dẫn yêu cầu kiểm tra xem trẻ đã được tiêm vitamin K1 sau sinh chưa và lặp lại liều 1 mg. Một chi tiết cho thấy vì sao dự phòng quan trọng hơn chữa: phải 12-24 giờ sau khi tiêm, vitamin K1 mới có tác dụng điều chỉnh xuất huyết - trong khoảng thời gian chờ đó, trẻ cần được truyền huyết tương tươi đông lạnh. Nói cách khác, mũi tiêm dự phòng lúc mới sinh là thứ không thể thay thế bằng xử trí cấp cứu về sau.
Chăm sóc mắt: rửa tay bằng xà phòng trước và sau; lau mắt hàng ngày bằng khăn sạch, ẩm; và không nhỏ bất cứ chất gì vào mắt trẻ nếu không có chỉ định của bác sĩ.
Giữ ấm khi làm các thủ thuật này: nhiệt độ phòng 26-28 °C, không có gió lùa; bé được đội mũ và che khăn khô.