Vì sao phải nói chuyện tránh thai ngay từ lần khám sau sinh đầu tiên

Nhiều mẹ ngạc nhiên khi nhân viên y tế hỏi về kế hoạch hoá gia đình ngay ở lần thăm tuần đầu sau đẻ. Nhưng đó là quy định: "tư vấn về kế hoạch hoá gia đình" nằm trong danh mục hướng dẫn chăm sóc bắt buộc của cả lần thăm tuần đầu lẫn lần khám 6 tuần, cùng với "các nhu cầu về kế hoạch hoá gia đình" trong phần hỏi bệnh ở mốc 6 tuần. Ở buổi khám 6 tuần, nếu mọi thứ bình thường, việc đầu tiên phác đồ yêu cầu làm là "thảo luận thực hiện kế hoạch hoá gia đình".

Lý do sinh lý. Khả năng có thai trở lại không chờ kinh nguyệt quay về - trứng rụng trước kỳ kinh đầu tiên. Vì thế hướng dẫn tính mốc bắt đầu các biện pháp tránh thai theo tuần sau sinh, có biện pháp bắt đầu được từ 21 ngày, chứ không đợi "có kinh lại rồi tính".

Lý do sức khoẻ. Với một số mẹ, có thai lại sớm là nguy hiểm thực sự. Hướng dẫn nêu đích danh nhóm mẹ mắc bệnh tim: cần đặt vấn đề triệt sản khi tiếp tục mang thai sẽ làm bệnh tim nặng thêm, bệnh tim nặng không cải thiện được bằng điều trị nội/ngoại khoa, hoặc có chống chỉ định có thai lại (suy tim độ III, IV). Trong tình huống đó, hướng dẫn còn gợi ý một lựa chọn ít được nhắc ở Việt Nam: thắt ống dẫn tinh cho người chồng để tránh nguy cơ phẫu thuật cho người vợ.

Vấn đề bảo vệ kép. Không biện pháp tránh thai nào ngoài bao cao su phòng được các nhiễm khuẩn lây truyền qua đường tình dục và HIV. Với mẹ nhiễm HIV hoặc có bạn tình nhiễm HIV, hướng dẫn nói thẳng: biện pháp tốt nhất là bao cao su.

Nhắc lại mốc sinh hoạt. Bản thân hướng dẫn khuyên tránh quan hệ tình dục trong 6 tuần đầu sau đẻ vì đường sinh dục dễ sang chấn và nhiễm khuẩn - nên việc chọn biện pháp thường được quyết định trong khoảng thời gian đó, để sẵn sàng khi hết 6 tuần.