Cho bú vô kinh (LAM) - biện pháp miễn phí nhưng có ba điều kiện cứng
Cho bú vô kinh là biện pháp tránh thai tạm thời, dựa trên việc cho bú mẹ hoàn toàn. Nó không cần thuốc, không cần dụng cụ, bắt đầu ngay sau khi sinh.
Ba điều kiện phải đúng CÙNG LÚC - thiếu một là biện pháp mất hiệu lực:
- Mẹ đang cho con bú hoàn toàn (bé không ăn/uống thêm bất cứ thứ gì khác).
- Mẹ chưa có kinh trở lại.
- Bé dưới 6 tháng tuổi.
Cách thực hiện đúng - các con số cụ thể:
- Cho bé bú càng sớm càng tốt sau sinh, và bú đúng cách (tư thế, ngậm bắt vú).
- Cho bú bất kỳ lúc nào bé đói, cả ngày lẫn đêm - 8-10 lần/ngày.
- Ban ngày không để cách quá 4 giờ giữa hai lần bú; ban đêm không quá 6 giờ. Đây là ngưỡng quyết định: khoảng cách bú giãn ra là lúc hiệu lực tránh thai mất đi.
- Duy trì cho bú ngay cả khi mẹ hoặc bé ốm.
- Ngoài sữa mẹ, bé không ăn uống thêm thứ gì khác.
Phải đổi sang biện pháp khác NGAY khi có một trong các dấu hiệu sau:
- Có kinh trở lại - lưu ý: ra máu trong 6 tuần đầu sau sinh không tính là có kinh.
- Mẹ không còn cho bú hoàn toàn, hoặc bé đã được cho ăn/uống bổ sung.
- Bé trên 6 tháng tuổi.
- Hoặc đơn giản là mẹ không muốn tiếp tục áp dụng biện pháp này.
Giới hạn quan trọng: đây là biện pháp hiệu quả KHÔNG cao. Hướng dẫn ghi rõ không nên khuyến cáo cho những người sẽ có nguy cơ cao khi mang thai, và không phòng được nhiễm khuẩn lây truyền qua đường tình dục hay HIV.
Chống chỉ định tuyệt đối (vì bản thân việc bú mẹ không thực hiện được):
- Mẹ đang dùng thuốc chống chỉ định cho con bú: thuốc chống đông, thuốc chống chuyển hoá, bromocriptin, corticosteroid liều cao, cyclosporin, ergotamin, lithium, thuốc trầm cảm, thuốc có đồng vị phóng xạ.
- Tình trạng của bé cản trở việc bú: dị tật vùng miệng - hầu - họng; bé non tháng hoặc nhỏ so với tuổi thai cần chăm sóc đặc biệt; một số rối loạn chuyển hoá.
Chống chỉ định tương đối: mẹ nhiễm HIV. Với mẹ HIV(+), đang AIDS hoặc đang điều trị thuốc kháng virus, hướng dẫn nêu KHÔNG NÊN dùng biện pháp cho bú vô kinh. Nếu hoàn cảnh buộc mẹ HIV(+) phải bú mẹ hoàn toàn 6 tháng đầu, có thể dùng cho bú vô kinh nhưng bắt buộc kèm bao cao su. Cũng lưu ý: viêm tuyến vú, áp xe vú và nứt núm vú đều làm tăng nguy cơ lây nhiễm HIV cho con.
Theo dõi. Mẹ được hẹn gặp lại ít nhất 1 lần trong vòng 3 tháng để rà lại: đã có kinh chưa, bé đã ăn thêm gì chưa, có khó khăn gì khi cho bú, có đang dùng thuốc gì, có mắc bệnh nhiễm khuẩn mới không - và bàn trước thời điểm chuyển sang biện pháp khác.