Ba tình trạng khác nhau - đừng gộp làm một

Tiếng Việt hay gọi chung mọi thứ là "trầm cảm sau sinh". Thực tế có ba tình trạng khác nhau, khác nhau về mức độ, thời điểm và cách xử trí:

1. Baby blues (buồn thoáng qua sau sinh)

• ACOG: các cảm giác này thường đến rồi đi trong vài ngày đầu sau sinh, và tự tốt lên trong vài ngày đến 1-2 tuần mà không cần điều trị.
• NHS: cảm thấy buồn, lo lắng hoặc dễ cáu trong vài ngày đầu là rất phổ biến và thường hết trong vòng 2 tuần.
• Đây không phải bệnh. Đây là phản ứng của cơ thể trước cú tụt nội tiết tố, kiệt sức và thay đổi cuộc sống đột ngột.

1. Trầm cảm sau sinh (postnatal/postpartum depression)

• ACOG: là một dạng trầm cảm gây cảm giác buồn bã, lo âu hoặc tuyệt vọng dữ dội đến mức mẹ không làm nổi việc hằng ngày.
• Thời điểm: ACOG nêu trầm cảm sau sinh có thể xuất hiện tới 1 năm sau sinh, nhưng thường bắt đầu khoảng 1-3 tuần sau sinh. NHS nói triệu chứng có thể bắt đầu ngay từ khi còn mang thai, ngay sau sinh, hoặc tới một năm sau sinh.
• Đây là bệnh, và điều trị được.

1. Loạn thần sau sinh (postpartum psychosis)

• NHS: là bệnh tâm thần nghiêm trọng, ảnh hưởng khoảng 1 trên 1.000 bà mẹ sau sinh.
• Triệu chứng thường khởi phát đột ngột trong 2 tuần đầu - nhiều khi trong vòng vài giờ đến vài ngày sau sinh.
• Đây là cấp cứu y tế.

Ranh giới thực dụng để mẹ và người nhà dùng: nếu tâm trạng xấu kéo dài quá 2 tuần, nặng dần lên, hoặc mẹ không xoay xở nổi - đó không còn là baby blues nữa, và đó là lúc đi tìm giúp đỡ. NHS nói đúng câu đó.